p503.gif
Historia

31.12.1965, Pochód z okazji uzysk. praw miejskich

Pierwsze ślady osadnictwa na obecnym terenie Miasta i Gminy Ruciane – Nida datuje się na II wiek naszej ery. Krainę Wielkich Jezior zamieszkiwało wówczas pruskie plemię Galindów. Gospodarka Galindów mogła rozwijać się dzięki wzmożonej wymianie towarowej związanej z położeniem ich państwa przy jednej z odnóg bursztynowego szlaku, prowadzącym z cesarstwa rzymskiego przez ziemie polskie, Galindię do Sambii. Rozkwit państwa Galindów datuje się na okres od IV do VII wieku n.e. Tereny zajęte przez plemię Galindów posiadały dość dobre warunki dla osadnictwa – różnej jakości gleby, bogate lasy iglaste i liściaste, liczną zwierzynę, ryby oraz ważne dla rzemiosła darniowe rudy żelaza oraz bursztyn. Warunki te sprzyjały stopniowemu rozwojowi rolnictwa, rzemiosła i wymianie handlowej. W VI wieku, wskutek wędrówek ludów nastąpiło całkowite załamanie się handlu na szlaku bursztynowym, jednak w to miejsce powstał inny wiodący z Europy Zachodniej nad Bałtyk, Morze Czarne i środkowy Dunaj. Teraz więc Galindowi brali udział w handlu wymiennym z krajami nadczarnomorskimi i ze Słowianami. Koniec VII wieku przyniósł całkowite załamanie wymiany handlowej na szlaku, co spowodowało kryzys osadnictwa galindzkiego i częściowe wyludnienie Galindii.

W wieku XIII po podbojach w latach 1253-1254 oraz układach z Kazimierzem Kujawskim, kolejnymi gospodarzami tych terenów zostali Krzyżacy. Obecny obszar Miasta i Gminy Ruciane – Nida wchodził wówczas w skład prokuratorii piskiej. Wraz z przybyciem Krzyżaków rozpoczęła się planowa akcja osadnicza, która największe nasilenie przybrała po podpisaniu traktatu nad jeziorem Mełno w 1422 roku, ustalającego granice między państwem Krzyżackim, Polskim i Litewskim. Po hołdzie Pruskim w 1525 r. ziemie te weszły w skład świeckiego państwa pruskiego, będący lennem Polski. Pomimo kontynuowanej przez władze Pruskie polityki kolonizacyjnej, do XVIII wieku rejon Rucianego-Nidy pozostał słabo zaludniony, przede wszystkim na skutek najazdów Tatarskich i Litwińskich, a także nawiedzających te rejony klęsk żywiołowych. Najbardziej intensywny etap zasiedlania tych ziem nastąpił dopiero po roku 1825, kiedy to Król Fryderyk III wydal rozporządzenie dające prawo do osiedlania się na tych ziemiach staroobrzędowców (starowierców). Pierwsze wsie nazywane od imion swych założycieli, powstawały w gminie Ruciane – Nida już od roku 1830. Obok typowej zabudowy mieszkalnej wznoszono molenny – kościoły obrządku starej wiary, a także pustelnie i klasztory (dwa męskie i jeden żeński).

Początki istnienia miejscowości Nida i Ruciane sięgają XVII wieku. Nida została założona w roku 1699 na miejscu dawnej wioski rybackiej oraz młyna położonego nad rzeką Nidką. Mieszkańcy osady trudnili się rybołówstwem oraz produkcją smoły i węgla drzewnego. W 1880 roku w Nidzie znajdował się urząd stanu cywilnego, który obejmował swym działaniem 335 osób.
Natomiast w okolicach Rucianego już w XIV wieku działały hamernie, smolarnie, dziegdziarnie, wypalarnie węgla drzewnego. Miejscowość istniała już jako osada szkatułowa i gajówka w XVIII wieku. W pierwszej połowie XIX wieku znajdowała się tu leśniczówka i niewielka osada leśna.

W drugiej połowie XIX wieku na omawianym terenie nastąpił znaczny rozwój komunikacji. W latach 1866 – 1869 zbudowano odcinek szosy Ruciane – Pisz, a w latach 1883-1885 uruchomiono linię kolejową Olsztyn – Ełk ze stacją w Rucianem. Natomiast w 1898 roku oddano do użytku połączenie kolejowe Ruciane-Mrągowo. U schyłku XIX wieku uruchomiono szlak wodny prowadzący z Giżycka do Mikołajek, Rucianego i Pisza, co zapoczątkowało turystyczny rozwój Rucianego. Po I wojnie światowej odwiedzało Ruciane ok. 12 tys. osób rocznie, co czyniło je jednym z ważniejszych ośrodków turystycznych w dawnych Prusach Wschodnich.
Po II wojnie światowej uruchomiono pierwszy przenośny tartak w Wejsunach, następnie przystąpiono do odbudowy tartaku w Nidzie i w Rucianem. Oddano do użytku wyłuszczarnię nasion, w której produkcja nasion, tak potrzebnych w leśnictwie, była nieoceniona.

Jednak inwestycja, która zaważyła na historii tych terenów rozpoczęła się dopiero w 1949 roku, kiedy to na polach obok Nidy rozpoczęto budowę Zakładów Płyt Pilśniowych i Wiórowych. Wybór tego miejsca podyktowany był możliwością pozyskiwania drewna z okolicznych lasów. Po pięcioletniej budowie uruchomiono pierwszy wydział produkcyjny – wytwórnię płyt pilśniowych, w roku następnym – płyt twardych, a w kolejnych drugi wydział płyt wiórowych oraz w 1963 roku ostatni produkujący płyty laminowane. W 1965 roku w zakładzie zatrudnionych było 1144 osób. Dzięki zakładom następował wzrost liczby ludności i cała infrastruktura związana z miejscowością: budownictwo mieszkalne, handel, usługi, transport. Powstanie zakładu spowodowało szybki rozwój Nidy oraz Rucianego i w głównej mierze przyczyniło się do połączenia obu miejscowości i utworzenia Miasta Ruciane-Nida.

Najnowsze dzieje Rucianego – Nidy rozpoczęły się w 1 stycznia 1966 roku, kiedy to po wielu staraniach nadano Rucianemu i Nidzie prawa miejskie. W skład obszaru miejskiego oprócz Rucianego i Nidy weszły Guzianka, Dybówek I, Dybówek II, oraz Pólko, Wola Ratajowa
i Zdróżno. Liczba ludności wynosiła 1 stycznia 1966 roku 3050 osób. W 1973 roku, w związku z nowym podziałem administracyjnym kraju, utworzono w ramach powiatu piskiego Gminę Ruciane – Nida.

Uroczystości związane z uzyskaniem praw miejskich


Równolegle następował rozwój turystyki, zgodnie z wczasowo-rekreacyjną tradycją miejscowości. Atrakcyjne położenie wśród lasów Puszczy Piskiej, dogodne usytuowanie i liczne jeziora sprawiły, że na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych turystyka zaczęła stanowić w Rucianem ważny czynnik miastotwórczy, prowadzący z czasem do otrzymania statusu osiedla i w końcu miasta. Już w 1948 roku powstał ośrodek wczasów wagonowych PKP oraz dom wczasowy „Perła Jezior”. Trzy lata później oddano do dyspozycji wczasowiczów Dom Wycieczkowy PTTK przy ul. Mazurskiej. W 1955 roku, nad jez. Nidzkim wybudowano większy i bardziej reprezentacyjny obiekt PTTK-owski – Ośrodek Turystyki Wodnej, który w 1966 roku był największą tego typu placówką w Polsce. W tym okresie ruch turystyczny ograniczał się w głównej mierze do ośrodków wypoczynkowych, dostosowanych do przyjmowania grup pracowniczych, zresztą wówczas goście indywidualni stanowili rzadkość. W kolejnych latach powstawały następne ośrodki wypoczynkowe, hotele, pensjonaty, pola namiotowe, wypożyczalnie sprzętu pływającego, przystanie i porty oraz wiele, wiele innych obiektów świadczących o turystycznym charakterze miejscowości, które stało się i jest do dnia dzisiejszego jednym z najatrakcyjniejszych miast leżących na Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich.

06-04-2011
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
ZGŁOŚ
NIEŚCISŁOŚĆ
p280.gif
kalendarz2015.jpg
rodzina_500.jpg
z-zycia-szkol.jpg
CEIDG.jpeg
Szukaj w portalu
mobilis.jpg
Baza obiektów
Listopad 2019
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
baner-v2.jpg
SC224e_UG_R17120412460.jpg
big.jpg